Marjan Minnesma, directeur van Urgenda, vraagt demissionair premier Mark Rutte per brief om een gesprek. Het ziet ernaar uit dat de Nederlandse Staat niet heeft voldaan aan het vonnis in de klimaatzaak. Is er binnen een maand geen plan om dit alsnog te realiseren “dan is de gang terug naar de rechter nabij”, vertelt Minnesma aan NU.nl.

“Alle kolencentrales staan weer aan, en het wegverkeer neemt weer toe”, zegt Minnesma. “Waar we het klimaatdoel vorig jaar, ondanks de coronacrisis, niet haalden met een vermoedelijk overschot van 1 à 2 miljoen ton CO2, dreigt die kloof dit jaar nog vier tot acht keer zo groot te worden – volkomen strijdig met het vonnis van onze hoogste rechter.” Volgens het vonnis in de klimaatzaak moest de Nederlandse uitstoot van broeikasgassen per 2020 ten minste 25 procent onder het niveau van 1990 liggen.

Op basis van voorlopige uitstootcijfers van het CBS lijkt dit niet te zijn gebeurd. Bovendien stijgt de Nederlandse uitstoot van broeikasgassen in 2021 weer, zodat deze zonder gericht beleid opnieuw boven de grenswaarde van 1990 uitkomt. Ook dat is strijdig met het vonnis, dat niet alleen geldt voor het jaar 2020, maar ook voor de jaren erna. Rechters zien de uitstootverlaging als de minimale inspanning die Nederland in lijn met internationale afspraken moest doen, om zijn burgers te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering, zoals hittegolven, droogte en zeespiegelstijging. Het oorspronkelijke vonnis dateert uit 2015, en werd in 2018 en 2019 bekrachtigd door het hooggerechtshof en de Hoge Raad.

Het is een uitzonderlijke situatie, vertelden rechtsgeleerden eerder aan NU.nl. De Staat is verplicht het vonnis uit te voeren, en kan daar met een dwangsom toe worden aangezet. Ook kan de zaak voorkomen voor het Europese Hof voor Rechten van de Mens.